1955-1959

„Dom z loggiami”

proj. Stanisław Chałupnik

ul. Krakowska 33

Przed II wojną światową na parceli przy ul. Krakowskiej 33 znajdowała się dwukondygnacyjna kamienica z kawiarnią Paula Gebela. Po wojnie zniszczenia budynku szacowano na 95%1. W ocalałej części kawiarnianej uruchomiono restaurację Opolskich Zakładów Gastronomicznych, pozostałą część działki stanowiło gruzowisko wysokości około 3,5 m2. W połowie lat 50. pozostałości budynku postanowiono wyburzyć i zbudować w tym miejscu nowy blok mieszkalno-usługowy, nazwany później „domem z loggiami”3.

Autorem projektu budynku był architekt Stanisław Chałupnik z Wojewódzkiego Biura Projektów4. Budowa „domu z loggiami” trwała od 1955 do 1959 roku5. Budynek liczy cztery kondygnacje (w tym jedną strychową), a elewacja frontowa, widoczna od pl. Wolności, posiada 10 osi okienno-balkonowych. Jak wskazywał sam przydomek budynku, elewacja została podzielona regularną i rytmiczną szachownicą niewielkich loggii i osi okiennych. Oprócz wartości światłocieniowych (na elewację padało zachodzące słońce), loggie posiadały także znaczenie estetyczne. Otwory balustrad tworzyły nieregularne, biomorficzne kształty, korespondujące z położonymi niedaleko fontanną i przystankiem autobusowym projektu Floriana Jesionowskiego. W czasach powstania „dom z loggiami” nazywany był jednym z najładniejszych budynków w całym Opolu. Balustrady loggii nie zachowały się do dnia dzisiejszego – zostały zdemontowane przy okazji remontu budynku pod koniec ubiegłego wieku.

W 1959 r. na parterze „domu z loggiami” otworzono kawiarnię i cukiernię „Teatralną”, nazwaną tak od położonego naprzeciwko gmachu Teatru Ziemi Opolskiej (dziś Filharmonia Opolska). O wnętrzu lokalu „Trybuna Opolska” pisała, że „utrzymane jest w kolorach pastelowych, a ściany przyozdobione abstrakcyjnymi, bardzo nowoczesnymi rysunkami. Nad każdym stolikiem umieszczone są oryginalne punkty świetlne. Interesująco urządzony jest również bufet, z wysokimi, typowo barowymi krzesłami”6. Oryginalne wyposażenie i dekoracja wnętrz „Teatralnej” nie zachowały się do czasów współczesnych, ale do dziś działa tam cukiernia i kawiarnia.

Galeria zdjęć

Ilustracje

  1. Plan sytuacyjny budynku, 1956. Źródło: Archiwum Państwowe w Opolu
  2. Budynek ok. 1960 r. Fot. nieznany. Źródło: fotopolska.eu
  3. Budynek współcześnie. Fot. Barbara Szczepańska, 2024.

Przypisy

[1] APO, sygn. 45/224/0/98/6595. Lokalizacja i przekazanie obiektów – m. Opole Tom II (1955), k. 262.
[2] APO, sygn. 45/224/0/98/6595, k. 235.
[3] APO, sygn. 45/3644/0/1/3. Kronika miasta Opola (1956-1958), k. 103.
[4] Hamada A., Architektura Opola. Wspomnienie o kawiarni Gebela, późniejszej Teatralnej, [w:] „Wyborcza Opole” (12.06.2021), link
[5] Jeszcze jeden nowy dom, [w:] „Trybuna Opolska”, nr 103 (1.05.1959), s. 5.
[6] Filipczyk J., Spacer z Karolem Musiołem, s. 16, link
error: Content is protected !!