1965-1966

Tereny wystawowe (niezrealizowane)

proj. Jerzy Gottfried, Zygmunt Fagas

niezrealizowane

W 1966 r. powołano Społeczny Komitet Budowy Hali Widowiskowo-Sportowej i Zagospodarowania Terenów Wystawowo-Wypoczynkowych. Na działce przy ul. Oleskiej miał powstać kombinat wypoczynkowy, widziany jako „miniatura chorzowskiego Parku Kultury i Wypoczynku”1. W jego skład wszedł pawilon wystawowy oraz urządzenia towarzyszące (brama wejściowa, fontanna, szalety), których budowę zakładano w drugim etapie inwestycji2. Połączenie obiektów o funkcji widowiskowo-sportowej i wystawowej z terenami zielonymi miały zachęcać mieszkańców do weekendowej rekreacji i odpoczynku w Opolu, bez konieczności wyjeżdżania poza granice administracyjne miasta.

Główna oś założenia przebiegała od ul. Oleskiej (równolegle do ul. Wodociągowej), dzieląc teren na dwie części. W północnej części znalazła się hala widowiskowo-sportowa oraz parking, w południowej – istniejąca szkoła oraz sąsiadujące z nią boiska. Początkiem osi i granicą założenia miała być brama wejściowa zaprojektowana przez Zygmunta Fagasa3. Bramę tworzyły trzy równorzędne segmenty, rozdzielone za pomocą podpór i przekryte wspólnym, prostym dachem. W dwóch z nich znajdowały się wejścia na teren założenia, w trzecim, skrajnym, umieszczono kiosk i portiernię. Po drugiej stronie, na skraju bramy, umieszczono trzy maszty na flagi4. Brama miała zostać wykonana z żelbetu, uzupełnionego przez okładzinę z płytek kamionkowych, szklane ścianki oraz stalowe maszty pomalowane czarną farbą olejną.

Po przekroczeniu bramy oś widokowo-komunikacyjna została poszerzona do placu przed halą widowiskowo-sportową. Znaleźć się miała na nim fontanna założona na rzucie trójkąta równoramiennego (o boku długości 18 m) o jednym ściętym narożu i jednym wyoblonym boku5. Fontannę charakteryzowała prostota form i wykonania. Z jej basenu wypływać miało dziewięć strumieni, skierowanych promieniście i pod kątem 30 stopni względem lustra wody.

Na końcu osi kompozycyjno-komunikacyjnej założenia umieszczono pawilon wystawowy projektu Zygmunta Fagasa6. Założono go na planie złożonym z sześciu rombów przesuniętych względem siebie, co tworzyło zygzakowaty rzut budynku o łącznej długości przekraczającej 100 metrów. Parterowy pawilon przewidziano jako jednoprzestrzenny, bez wewnętrznych przegród i ścian, co zapewniać miało swobodę kształtowania wnętrza w zależności od potrzeb. Obiekt miał zostać przekryty dachem wiszącym wykonanym z płyt żelbetowych, opartym o konstrukcję złożoną ze stalowych cięgien, prefabrykowanych żelbetowych belek i stalowych słupów. To rozwiązanie konstrukcyjne sprawiło, że ściany pomiędzy podporami nie pełniły funkcji nośnej i mogły zostać przeszklone7.

Zygzakowaty rzut pawilonu przekładał się na zgeometryzowaną bryłę obiektu. Tworzyły ją równoważne segmenty, przez co budynek nie posiadał dominanty kompozycyjnej. Przebieg elewacji przekładał się na jej wartości światłocieniowe, tworzone przez uskoki elewacji i przeszklenia ścian8. Pawilon zaprojektowano jako kontrastowy wobec hali widowiskowo-sportowej: Okrąglak jest monumentalny, zwarty i obły, a pawilon – niski, rozczłonkowany, oparty o kąty ostre i proste. Ta gra kontrastów miała stworzyć na terenach wystawowych „bogate w formy wnętrze urbanistyczne”9.

Hala widowiskowo-sportowa Okrąglak stała się pierwszym i ostatnim etapem inwestycji mającej na celu stworzenie w Opolu terenów sportowo-wystawowo-rekreacyjnych. Nigdy nie przystąpiono do drugiego etapu prac, w trakcie którego miał powstać pawilon wystawowy i inne elementy założenia. W miejscu, w którym miał stanąć pawilon, w latach 80. wzniesiono dom handlowy „Cieplak”. W 2019 r. został on wyburzony i zastąpiony przez halę sportową Toyota Park. Tereny zielone, położone na południe od hali widowiskowo-sportowej, zostały z kolei zaadaptowane na boiska i skate park.

Galeria zdjęć

Ilustracje

  1. Plan sytuacyjny terenów wystawowych, 1965. Źródło: Archiwum Państwowe w Katowicach
  2. Brama wejściowa, 1966. Źródło: Archiwum Państwowe w Katowicach
  3. Plan sytuacyjny fontanny, 1965. Źródło: Archiwum Państwowe w Katowicach
  4. Rzut pawilonu wystawowego, 1965. Źródło: Archiwum Państwowe w Katowicach
  5. Elewacja frontowa pawilonu wystawowego, 1965. Źródło: Archiwum Państwowe w Katowicach

Przypisy

1. Opolszczyzna otrzyma piękny obiekt, [w:] „Trybuna Opolska”, nr 177 (28.07.1966), s. 1-2.
2. Opolanie nie szczędzą datków, [w:] „Trybuna Opolska”, nr 29 (3.02.1967), s. 1-2.
3. APK, sygn. 12/437/0/1/1/103. Tereny Wystawowe w Opolu, ul. Oleska. Projekt bramy wejściowej (1966), k. 3.
4. APK, sygn. 12/437/0/1/1/103, k. 4.
5. APK, sygn. 12/437/0/1/1/100. Tereny Wystawowe w Opolu, ul. Oleska. Projekt fontanny (1966), k. 3. W dokumentach rzut fontanny opisywano także jako „wycinek koła”.
6. APK, sygn. 12/437/0/1/1/80. Tereny Wystawowe w Opolu, ul. Oleska. Projekt realizacyjny (1966), k. 3.
7. APK, sygn. 12/437/0/1/1/80, k. 5.
8. APK, sygn. 12/437/0/1/1/112. Tereny Wystawowe w Opolu, ul. Oleska. Projekt techniczno–architektoniczny (1966), k. 18-19.
9. APK, sygn. 12/437/0/1/1/80, k. 4.
error: Content is protected !!